Gry z wyborami moralnymi na lekcji: jak je wykorzystać, ilustracja do artykułu
W skrócie

Najważniejsze w trzech zdaniach

  1. Dwie lekcje wystarczą: jedna na grę, druga na rozmowę o decyzjach.
  2. Dobre pytania zaczynają się od dlaczego, a nie od co zrobiłeś.
  3. Nauczyciel prowadzi dyskusję i nie ocenia wyborów uczniów.

Plan pierwszej lekcji: gra

Pierwsza lekcja ma jeden cel: dać uczniom własne doświadczenie podejmowania decyzji. Zaczynamy od krótkiego wprowadzenia, pięciu minut o świecie gry, a potem uczniowie grają samodzielnie albo w parach przez około trzydzieści minut. Nauczyciel nie komentuje wyborów, tylko obserwuje i notuje, które momenty wzbudzają emocje.

Warto poprosić uczniów, żeby po każdym dniu zapisali jedno zdanie o decyzji, która była dla nich najtrudniejsza. Te kartki posłużą na drugiej lekcji. Jeśli klasa nie ma urządzeń, można zagrać na jednym projektorze, a decyzje podejmować głosowaniem. Taka wersja zajmuje więcej czasu, ale dyskusja zaczyna się już w trakcie.

Plan drugiej lekcji: rozmowa

Druga lekcja zaczyna się od kartek z poprzednich zajęć. Nauczyciel odczytuje kilka z nich anonimowo i pyta, kto zrobiłby inaczej. Uczniowie zwykle szybko dzielą się na grupy, a rozmowa skręca w stronę pytania, czy przepis zawsze jest ważniejszy od człowieka.

Dobra lekcja kończy się sporem między uczniami.

W licencji szkolnej dołączamy karty pracy z pytaniami do dyskusji. Przykłady to: czy decyzja urzędnika powinna zależeć od przepisu, czy od sytuacji, i kto ponosi odpowiedzialność, jeśli przepis jest niesprawiedliwy. Pytania działają na różnych przedmiotach, od etyki po wiedzę o społeczeństwie.

Uczniowie dłużej pamiętają decyzję, którą sami podjęli, niż wniosek, który przeczytali.

Z dziennika

Pytania, które działają

Pytania zaczynające się od dlaczego prowadzą do uzasadnień, a to jest cel lekcji. Pytania o to, co uczeń zrobił, prowadzą do obrony własnej decyzji, co zamyka rozmowę. Warto mieć w zapasie kilka pytań na wypadek, gdyby klasa milczała.

  • Dlaczego uważasz, że ta decyzja była słuszna?
  • Co by się zmieniło, gdyby przepis był inny?
  • Kto na tej decyzji skorzystał, a kto stracił?
  • Czy znasz sytuację, w której przepis wymaga czegoś trudnego?

Pułapki, których warto uniknąć

Pierwsza pułapka to ocenianie wyborów. Jeśli uczniowie poczują, że jest dobra odpowiedź, zaczną jej szukać, zamiast myśleć. Druga to zbyt długie wprowadzenie, bo gra dobrze tłumaczy się sama. Trzecia to brak miejsca na emocje, bo niektóre sceny są trudne i uczniowie mogą potrzebować chwili.

Gra ma oznaczenie 18+, więc licencję polecamy liceom, technikom i klasom starszym. Dla młodszych uczniów przygotowaliśmy wersję zajęć z wybranymi scenami, które nauczyciel pokazuje z jednego urządzenia. Szczegóły są w ofercie licencji dla szkół.

Gry z wyborami moralnymi na lekcji: jak je wykorzystać, dodatkowy kadr
Wnioski

Co zabrać z tego tekstu

01

Dwie lekcje dają czas na doświadczenie i rozmowę.

02

Pytania zaczynające się od dlaczego prowadzą do uzasadnień.

03

Nie oceniaj wyborów uczniów, bo zamykasz tym dyskusję.

04

Dobierz wersję zajęć do wieku klasy i dostępnych urządzeń.

Karolina Mazur, autor artykułu
Autor

Karolina Mazur

Edukacja i szkoły

Karolina przygotowuje materiały dla nauczycieli i prowadzi szkolenia online. Przed dołączeniem do studia uczyła wiedzy o społeczeństwie w liceum.